Op deze pagina
- Hoe werken RPA en AI, in het kort?
- RPA en AI-automatisering in één tabel
- Wat RPA niet kan
- Wat AI-automatisering anders doet
- RPA vs AI-agents
- Een praktisch voorbeeld: facturen verwerken
- Wanneer kies je RPA?
- Wanneer kies je AI-automatisering?
- Wanneer kies je een AI-agent?
- RPA of AI per proces: voorbeelden
- Kunnen RPA en AI samenwerken?
- Van RPA naar AI: zo pak je de overstap aan
- Risico's om te kennen
- Wat kost RPA vs AI-automatisering?
- Veelgestelde vragen
Hoe werken RPA en AI, in het kort?
RPA werkt met een softwarerobot die een vastgelegde reeks handelingen uitvoert in de schermen van je programma's. Een ontwikkelaar legt de stappen vast, de robot voert ze uit, en een beheeromgeving plant de robots in. Meer uitleg staat op onze pagina wat is RPA.
AI-automatisering werkt met AI-modellen die informatie lezen en begrijpen, gekoppeld aan je systemen via een workflow of agent. Een e-mail of document komt binnen, het AI-model haalt de belangrijke gegevens eruit of bepaalt waar het over gaat, regels bepalen de vervolgstap, en een mens controleert waar dat nodig is. Het resultaat gaat via een koppeling naar het juiste systeem.
RPA en AI-automatisering in één tabel
| RPA | AI-automatisering | AI-agent | |
|---|---|---|---|
| Wat het doet | Bootst klikken en typen na | Leest, begrijpt en verwerkt informatie | Voert zelfstandig taken uit binnen grenzen |
| Invoer | Vaste velden en schermen | Ook e-mails, pdf's en vrije tekst | Ook gesprekken en open opdrachten |
| Beslissingen | Alleen vaste regels | Regels plus inschatting op basis van inhoud | Kiest zelf de volgende stap, binnen afspraken |
| Uitzonderingen | Stopt of maakt een fout | Herkent de afwijking en vraagt een mens | Probeert op te lossen of vraagt een mens |
| Voorspelbaarheid | Volledig, elke keer identiek | Hoog, met controle op beslismomenten | Hoog binnen grenzen, niet volledig voorspelbaar |
| Gevoelig voor wijzigingen | Hoog: breekt als schermen veranderen | Lager: werkt via koppelingen | Lager: werkt via koppelingen en tools |
| Kosten | Licenties per robot plus onderhoud | Bouw plus gebruik van AI-modellen | Bouw plus gebruik van AI-modellen |
| Past bij | Oude systemen zonder koppeling | Processen met tekst en variatie | Taken met meerdere stappen en systemen |
Wat RPA niet kan
RPA heeft vier grenzen die je in de praktijk snel tegenkomt.
- RPA breekt bij veranderingen in de interface. Verschuift een knop of krijgt een veld een andere naam, dan stopt de robot.
- RPA begrijpt geen ongestructureerde informatie. Een e-mail in eigen woorden of een factuur in een andere opmaak kan een robot niet lezen.
- RPA kan geen beslissingen nemen die afhangen van context. Is een klacht dringend? Past een aanvraag bij het beleid? Daarvoor zijn vaste regels te grof.
- RPA schaalt slecht bij variatie. Elke uitzondering vraagt een eigen regel, en het onderhoud groeit snel.
Dat zijn precies de punten waar AI-automatisering iets toevoegt.
Wat AI-automatisering anders doet
AI-automatisering gebruikt taalmodellen en andere AI-technieken om informatie te begrijpen. Een AI-systeem leest een e-mail en herkent wat de klant wil. Het haalt de gegevens uit een factuur, ongeacht de opmaak. Het merkt op dat een bedrag afwijkt van de order, of dat een vraag over een klacht gaat in plaats van over een levering. En het legt twijfelgevallen voor aan een mens, in plaats van te stoppen of een fout te maken.
Omdat AI-automatisering meestal via koppelingen (API's) met systemen werkt, is het minder gevoelig voor wijzigingen in schermen dan RPA.
RPA vs AI-agents
Een AI-agent is een stap verder dan AI-automatisering. Een agent krijgt een doel en kiest zelf welke stappen nodig zijn, binnen de grenzen die je instelt. Een agent kan bijvoorbeeld een klantvraag lezen, de orderstatus opzoeken, een retour aanmaken en de klant antwoorden, zonder dat elke stap vooraf is vastgelegd.
Een RPA-robot doet precies wat je hem vertelt, elke keer op dezelfde manier. Een agent is flexibeler, maar minder voorspelbaar. Daarom geef je een agent duidelijke grenzen: welke systemen hij mag gebruiken, welke acties hij zelf mag uitvoeren en wanneer een mens moet beslissen. Lees meer over het laten maken van een AI-agent.
Een praktisch voorbeeld: facturen verwerken
Een bedrijf krijgt 600 inkoopfacturen per maand, van 120 verschillende leveranciers.
- Alleen RPA: de robot werkt goed voor de leveranciers die altijd hetzelfde formaat gebruiken. Voor elke nieuwe opmaak moet een sjabloon worden gebouwd. Facturen die afwijken, gaan alsnog naar een medewerker.
- Alleen AI: AI leest alle facturen, ongeacht de opmaak, en controleert ze op dubbele facturen en de inkooporder. Maar het boekhoudsysteem is oud en heeft geen koppeling.
- AI en RPA samen: AI leest en controleert de facturen, en een softwarerobot zet de boeking in het oude systeem. Twijfelgevallen gaan naar de crediteurenadministratie. Dit wordt ook wel intelligente automatisering genoemd.
Wanneer kies je RPA?
Kies RPA als:
- het proces in een oud systeem draait zonder API
- de schermen en stappen stabiel zijn
- de gegevens gestructureerd zijn, zoals vaste velden en tabellen
- volledige voorspelbaarheid belangrijker is dan flexibiliteit
Benieuwd wat dit voor jouw bedrijf oplevert?
In 45 minuten kijken we samen waar AI in jouw bedrijf tijd oplevert. Gratis en vrijblijvend.
Wanneer kies je AI-automatisering?
Kies AI-automatisering als:
- de informatie binnenkomt als e-mail, document of vrije tekst
- het proces veel variatie of uitzonderingen heeft
- er beslissingen nodig zijn die afhangen van de inhoud
- je systemen een API hebben, zodat je niet afhankelijk bent van schermen
Wanneer kies je een AI-agent?
Kies een AI-agent als een taak uit meerdere stappen bestaat die per situatie verschillen, en als die stappen in verschillende systemen moeten gebeuren. Denk aan een klantvraag afhandelen waarvoor eerst de orderstatus moet worden opgezocht, daarna een retour aangemaakt en tot slot de klant geïnformeerd. Een agent past ook bij taken waarbij informatie uit meerdere bronnen moet worden gecombineerd, zoals een offerte voorbereiden op basis van een aanvraag, de prijslijst en eerdere offertes. Geef een agent altijd duidelijke grenzen en een mens op de beslismomenten.
RPA of AI per proces: voorbeelden
| Proces | Beste keuze | Waarom |
|---|---|---|
| Gegevens overzetten tussen twee vaste schermen | RPA | Stabiel, gestructureerd, geen koppeling |
| Inkoopfacturen van veel leveranciers verwerken | AI, eventueel met RPA | Wisselende opmaak vraagt begrip |
| Klantvragen per e-mail beantwoorden | AI of AI-agent | Vrije tekst en variatie |
| Medewerkersgegevens in een oud systeem invoeren | RPA | Vaste velden, oud systeem |
| Orders uit e-mails en pdf's in het ordersysteem zetten | AI | Tekst en documenten |
| Zendingstatussen ophalen bij vervoerders | API-koppeling, anders RPA | Koppeling is stabieler dan een robot |
| Een offerte voorbereiden | AI-agent | Meerdere bronnen en stappen |
Kunnen RPA en AI samenwerken?
Ja, en dat is vaak de beste oplossing. AI doet het lees- en beoordelingswerk, RPA voert handelingen uit in systemen zonder koppeling, en regels sturen de vaste stappen. Zo gebruik je elke techniek waar die het sterkst is. Bedrijven met bestaande RPA-robots kunnen AI toevoegen om de uitzonderingen af te handelen die nu nog naar medewerkers gaan.
Van RPA naar AI: zo pak je de overstap aan
Heb je al RPA-robots, dan hoef je niet alles in één keer te vervangen. Zo pak je het aan:
- Breng per robot in kaart hoe vaak hij stopt, hoeveel onderhoud hij kost en hoeveel gevallen alsnog naar een mens gaan.
- Kies de robot met de meeste uitzonderingen of het meeste onderhoud.
- Kijk of het systeem inmiddels een API heeft. Zo ja, vervang de robot door een koppeling.
- Voeg AI toe voor het lees- en beoordelingswerk dat de robot niet kan.
- Laat de nieuwe oplossing een tijd naast de robot draaien en vergelijk de uitkomsten.
- Zet de robot uit zodra de nieuwe oplossing aantoonbaar beter werkt.
Zo houd je de voordelen van wat al werkt, en verminder je stap voor stap het onderhoud.
Risico's om te kennen
| Risico | Bij RPA | Bij AI |
|---|---|---|
| Stilvallen | Bij elke wijziging in schermen | Minder, maar afhankelijk van koppelingen |
| Fouten | Volgt een verkeerde regel consequent | Kan een verkeerde inschatting maken |
| Beheersmaatregel | Monitoring en snelle aanpassing | Menselijke controle op beslismomenten en logging |
| Onderhoud | Groeit met elke uitzondering | Bijwerken van instructies en voorbeelden |
Bij AI is menselijke controle op de belangrijke beslissingen daarom geen extraatje, maar een vast onderdeel van het ontwerp.
Wat kost RPA vs AI-automatisering?
RPA kost licenties per robot, servers, bouw en vooral onderhoud. AI-automatisering kost bouw, koppelingen en het gebruik van AI-modellen, dat meegroeit met het volume. Bij stabiele processen met grote volumes kan RPA goedkoop zijn. Bij processen met variatie is AI-automatisering vaak goedkoper over drie jaar, omdat het onderhoud lager is. Reken altijd met de totale kosten over meerdere jaren.
Veelgestelde vragen over RPA vs AI
Wat is het verschil tussen RPA en AI?
RPA voert vaste handelingen uit op het scherm. AI begrijpt de inhoud van tekst en documenten en kan met uitzonderingen omgaan. RPA is volledig voorspelbaar, AI is flexibeler.
Vervangt AI RPA?
Niet helemaal. AI neemt veel taken over waar RPA vastloopt, zoals het lezen van e-mails en documenten. RPA blijft nuttig voor oude systemen zonder koppeling.
Wat is het verschil tussen RPA en een AI-agent?
Een RPA-robot volgt exact vastgelegde stappen. Een AI-agent krijgt een doel en kiest zelf de stappen, binnen ingestelde grenzen. Een agent is flexibeler, maar vraagt duidelijke afspraken over wat hij zelf mag doen.
Kun je RPA en AI combineren?
Ja. AI leest en beoordeelt de informatie, RPA voert handelingen uit in systemen zonder koppeling. Dit heet intelligente automatisering.
Wanneer is RPA genoeg?
Als het proces stabiel is, de gegevens gestructureerd zijn en er weinig uitzonderingen zijn. Bijvoorbeeld gegevens overzetten tussen vaste schermen.
Is AI-automatisering betrouwbaar genoeg?
Ja, als het goed is ontworpen: met menselijke controle op de belangrijke beslissingen, logging van elke stap en een testperiode waarin de uitkomsten worden vergeleken met het handwerk.
Wat is intelligente automatisering?
Intelligente automatisering is de combinatie van AI en klassieke automatisering, zoals RPA en workflowtools. AI doet het denkwerk, zoals lezen en beoordelen, en de andere technieken voeren de vaste stappen uit.
Hoe stap je over van RPA naar AI?
Begin met de robot die het vaakst stopt of de meeste uitzonderingen heeft. Vervang hem door een koppeling waar dat kan, voeg AI toe voor het leeswerk, en laat beide een tijd naast elkaar draaien voordat je de robot uitzet.
Wat is goedkoper, RPA of AI?
Dat hangt af van het proces. Bij stabiele processen kan RPA goedkoop zijn. Bij variatie is AI vaak goedkoper over meerdere jaren, door lager onderhoud.